Sabri Berkel “Çizgi ve Renk Ustası”

Sabri Berkel

Çizgi ve Renk Ustası

“Çünkü sarhoşluktu sanat, kendisi için yapılmış yatakta uyumaz, adıyla çağrıldığında derhal kaçıp uzaklaşırdı.”
Sabri Berkel

Sanatıyla bütünleşmiş kimseler için yapıtı aynası, kimliği olarak algılanır. Kişisellikten en uzak olan yapıtlar bile bize yaratıcılarına dair bir şeyler söyler. Sabri Fettah Berkel’in yapıtları yaratıcısının aynası olmaktan çok onun parçasıdırlar. Berkel için her yapıt onun “kaygılı” ve “bilinçli” kişiliğinin bir uzantısı gibidir. Berkel’i; disiplinli, mesafeli, akılcı duruşu, sanat ve hayat sistematiği, çalışma tarzı, sükuneti, düzen ve form düşkünlüğü bilim adamı gibi bir sanatçı haline getirmiş; hatta atölyesinin, evinin düzeni, giyiminin, yaşantısının alışılmışın dışında oluşu onu son derece farklı sıra dışı bir sanatçı görüntüsüne sokmuştur. Klasikten ayrı düşünmediği soyut sanatın Türkiye’deki en önemli temsilcisi Sabri Berkel, yirminci yüzyıl sanatçısının nasıl üretmesi gerektiğini kavramıştı. Çizdiği en küçük çizgiden, devasa resimlerine kadar yapıtlarında gözden kaçmayan bir sağlamlık, rastlantılara yer vermeyen bir anlayış olmasına karşın üretken olmayı başarabildi. O, ressam olmanın, sanatçı olmanın, plastisizm üzerine düşünmekten ve bunu olabildiğince çok yaşama geçirmekten geçtiğini biliyordu.

İnatçı kişiliği ile çizim defterlerinde aynı konuları tekrar tekrar ele alarak çizmekten, bir peyzajı farklı malzemeler ve tekniklerle yeniden denemekten alıkoymayan “tekrar” saplantısını ilk dönem portrelerinde de görürüz. Derinliği ve analitik çözümlemeyi ortaya koyan bu tekrarlar, Berkel için düşünce, renk ve biçimin yaratımıydı. Sabri Berkel’in, yapıtlarında kaligrafiyle mimariyle modernize edilmiş plastik dilin en yalın söylemlerini bulmak hiç de güç değildir. Onun resmini belirleyen iki temel öğe vardı: Çizgi ve renk… Türkiye sanat tarihinin kuşkusuz en önemli, en sıra dışı sanatçısı olan Sabri Berkel, isimleri gündemde olan sanatçılara gösterilen ilgi ile karşılaştırıldığında henüz hak ettiği ilgi ve takdiri bulmuş değil. ART Suites Gallery’de, “Çizgi ve Renk Ustası – Sabri Berkel” başlıklı sanatçının çeşitli dönemlerinden toplam otuz üç yapıtının yer aldığı bu sergi, bu açıdan bir hatırlama, hatırlatma olarak da algılanabilir.